Szlakiem dziedzictwa społeczności żydowskiej Bielska Podlaskiego

Pierwsze informacje o istnieniu wspólnoty żydowskiej w Bielsku Podlaskim pochodzą z I połowy XVI wieku. Była ona jednak niewielka i mało zauważalna w życiu społecznym miasta. Duży napływ ludności żydowskiej do Bielska nastąpił na początku XIX wieku. W 1845 r. jej liczba wynosiła już ponad tysiąc osób.

W drugiej połowie XIX w. wpływ Żydów na życie społeczne Bielska stał się znaczący. W 1878 r. na blisko 6 tys. mieszkańców miasta, było prawie 4 tys. ludności żydowskiej. Funkcjonowały wówczas trzy domy modlitewne. W okresie drugiej okupacji niemieckiej w Bielsku stworzono jedno z największych gett w regionie, gdzie hitlerowcy poddali eksterminacji ponad 5 tys. Żydów. W listopadzie 1942 r. nastąpiła likwidacja getta; większość jego mieszkańców zgładzono w Treblince.

Przez półtorej wieku, wspólnie z chrześcijanami, społeczność żydowska tworzyła miasto Bielsk, przyczyniając się do jego rozwoju i utrzymania znaczenia ośrodka regionalnego.
W wielokulturowym mieście Żydzi byli bardzo aktywni i zauważalni, zarówno w sferze gospodarczej, jak i kulturalnej.

Aby przypomnieć różnym pokoleniom bielszczan o życiu społeczności żydowskiej w naszym mieście i pokazać ich rolę w jego historii, Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach zainicjowało realizację programu edukacyjnego. Jest on realizowany poprzez działania historyczne i plastyczne, przy wsparciu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w ramach projektu „Żyjemy razem”.

W marcu 2010 r., Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach wspólnie z Muzeum w Bielsku Podlaskim – Ratusz, zaprasza na cykl spotkań, poświęconych społeczności żydowskiej:

11 marca (czwartek), godz. 17.00

Wojciech Konończuk z Ośrodka Studiów Wschodnich (Warszawa) opowie o początkach osadnictwa żydowskiego w Bielsku Podlaskim oraz getcie i zagładzie bielskich Żydów. Spotkamy się również z tymi, którzy pamiętają żydowskich sąsiadów, znajomych, kolegów...

18 marca (czwartek), godz. 17.00

Tomasz Wiśniewski ze Stowarzyszenia „Szukamy Polski” (Białystok), autor książki „Bożnice Białostocczyzny”, zaprezentuje rezultaty zgłębiania tematyki żydowskiej na Podlasiu i Rzeczpospolitej

25 marca (czwartek), godz. 17.00

Hienadź Siemienczuk z Uniwersytetu im. J. Kupały oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego (Grodno-Kraków) roztoczy opowieść o życiu codziennym społeczności żydowskiej w Bielsku Podlaskim w XIX w na początku XX wieku.

Wszystkie spotkania odbędą się w sali Muzeum w Bielsku Podlaskim – Ratusz.

Zapraszamy!

Doroteusz Fionik - Prezes Stowarzyszenia Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach
Alina Dębowska - Kierownik Muzeum w Bielsku Podlaskim